ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11:00 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ (ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਡਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਗਠਨ (ਨਾਕੋ) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ 36 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਰਚੁਅਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ, ਦਾਨੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਖੂਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਟੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਟੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਰੀਐਕਟਿਵ ਦਾਨੀ ਦੀ ਰੈਫਰਲ ਅਤੇ ਲਿੰਕੇਜ, ਖੂਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ-ਕੀਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਈ-ਰਕਤਕੋਸ਼, ਕੇਂਦਰੀ ਡਰੱਗ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਸੀ.ਡੀ.ਐਸ.ਸੀ.ਓ.) ਡੇਟਾਬੇਸ, ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (ਬੀ.ਬੀ.ਐਮ.ਐਸ.) ਅਤੇ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ 10 ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੂਚਕਾਂ (ਕੇਪੀਆਈਜ਼ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋ ਟੀਟੀਆਈ ਵਾਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੂਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਦਸੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ ਕਵਰੇਜ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਡਮੈਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਈ-ਰਕਤਕੋਸ਼ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸਾਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ। ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਇੱਛਕ ਖੂਨਦਾਨ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਕਾਈਆਂ ਸਵੈਇੱਛਿਕ ਦਾਨ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਧਾਰਨ ਜਾਂਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੂਨ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੂਨ ਨੀਤੀ ਅਤੇ 2026 ਖੂਨ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰਜੀਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ — ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈਇੱਛਕ ਖੂਨਦਾਨ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਲਾਗੂਕਰਨ; ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ 4th Gen Rapid Tests/ELISA/CLIA-ਅਧਾਰਿਤ TTI screening ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ; ਸਾਰੇ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪੋਨੈਂਟ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਪੋਨੈਂਟ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ; ਅਤੇ ਈ-ਰਕਤਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (BBMS) ਰਾਹੀਂ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਡਿਜੀਟਲ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ।
ABDM-ਲਿੰਕਡ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਹਰ ਬਲੱਡ ਸੈਂਟਰ 'ਤੇ ਹੈਲਥ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਰਜਿਸਟਰੀ (HFR) ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੂਨ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਰਾਜ ਖੂਨ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (SBTC), ਭਾਰਤੀ ਰੈੱਡ ਕ੍ਰਾਸ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਔਸ਼ਧ ਮਾਨਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੰਗਠਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸਮੇਂਬੱਧ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਗਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ, ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ (ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ) ਅਤੇ NACO ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ SBTC ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਰਕਤ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ; SBTC, IRCS, FDA ਅਤੇ CDSCO ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾਲ eRaktKosh ਅਤੇ BBMS ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਅਪਡੇਟ ਦਾ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਪਣਾਉਣਾ; ਰਕਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈਇੱਛਕ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕੈੰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਕ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕੜਾ ਲਾਗੂਕਰਨ; NBTC ਅਤੇ SBTC ਦੇ ਮਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਮੋਡੀਊਲ ’ਤੇ HR ਸਿਖਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਸਾਰੇ ਖੂਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ’ਤੇ ABDM-ਲਿੰਕਡ ਬਾਇਓਮੈਟਰਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ; ਅਤੇ ਹਰ ਖੂਨ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾ ਰਜਿਸਟਰੀ (HFR) ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਸਮੇਂਬੱਧ, ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੂਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ।