ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕਾਲਜਿਜ਼ (ਸੀਜੀਸੀ), ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਸੀਸੀਟੀ) ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਚਾਰ ਅਜਿਹੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ, ਕੀਮਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਹਰੇ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਲਜ ਫੈਸਟ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਈਕੋ ਮੇਜ਼ਿੰਗ’ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਦੀਪਾਂਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੰਗਲ ਮਾਈਸੀਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਨੋਵੇਟਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਵਾਲ ਆਫ਼ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਈਸੀਲੀਅਮ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬਾਈਡਿੰਗ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਇਨਸੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਸੀਜੀਸੀ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਟੈਕਨੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੇਲੇ, ਪਰਿਵਰਤਨ 2025 ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਦੀਪਾਂਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਰਾਧਿਕਾ ਰੰਜਨ, ਰੀਆ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਰਗਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਰਾਲੀ ਟੂ ਪਾਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੈਕਲਟੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ ਅਭਿਨੋਏ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਨੈਨੋ ਕ੍ਰਿਸਟਲ (ਸੀਐਨਸੀਐਸ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਣਕ ਦੀ ਪਰਾਲੀ (ਪਰਾਲੀ) ਨੂੰ ਪਾਈਜ਼ੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ’ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੈਰ ਸੈਂਟਰੋਸਮਿੱਟ੍ਰਿਕ ਬਣਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਟੀਮ ਨੇ ਊਰਜਾ ਕਟਾਈ, ਪਹਿਨਣਯੋਗ ਸੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਐਮਐਸਸੀ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਕੇਸ਼ ਬਾਸ਼ਿਸਟ, ਮਹਿਮਾ, ਕਲਸ਼ ਜੈਨ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਰੰਜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਹਸਕ ਬਾਇਓਟੈਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ‘ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਭੁੱਕੀ’(ਰਾਈਸ ਹਸਕ) ਇੱਕ ਆਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਨੋਟਬੁੱਕ ਕਵਰ, ਪੈੱਨ ਸਟੈਂਡ ਅਤੇ ਪਲਾਈਵੁੱਡ ਵਰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੇਤੰਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ, ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ‘ਈਕੋ ਵਾਲ ਪੈਨਲ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਵਜੋਤ, ਮੋਨਿਕਾ, ਜੂਹੀ, ਤਮੰਨਾ ਅਤੇ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਪੀਵੀਸੀ ਪੈਨਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ, ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਗੈਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੰਧ ਪੈਨਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਈਕੋ ਪੈਨਲ ਹਲਕੇ, ਥਰਮਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੰਸੂਲੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਸੀਜੀਸੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਲਾਗੂ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵਿਿਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸ.ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ.ਰਸ਼ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।“
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਖੋਜ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੀਸੀਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਪਾਲਕੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸੀਸੀਟੀ, ਸੀਜੀਸੀ ਲਾਂਡਰਾਂ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।"