ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੌਲਜੀ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰਜ਼-ਏ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਕਨੌਲੋਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨੀ ਦਿਨੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮਹੌਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਚ-ਸਰਪੰਚ ਬਣਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ੋਰ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਜੋ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੱਥਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਂਵੇ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਥਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜਰੀਆ ਹਨ ਪਰ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੰਚ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਖੁੱਲ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੱਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਇਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ‘ਵਟਸਐਪ’ ਅਤੇ ‘ਫੇਸਬੁੱਕ’ ਉਪਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਇਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਖੁਦ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਕਮਾਨ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪੋਤਿਆਂ ਨੇ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਂਵੇ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਾਸਤੇ ਸਰਪੰਚ ਲਈ 30,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪੰਚ ਲਈ 20,000 ਰੁਪਏ ਚੋਣ ਖਰਚੇ ਦੀ ਹੱਦ ਮਿੱਥੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਮੁਫ਼ਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਹੋ ਰਹੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੋ ਨਾਗਰਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਓਥੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਸਰਵੇ ਕਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਟੋਹਣ ਦਾ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਹਰਪੁਰਾ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਸਰਪੰਚੀ ਦੇ ਜੋ ਦੋ ਮੁੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਨ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਪਿੰਡ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਦੇ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰ ਸੋਸਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਵੱਲ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਘੁਮਾਣ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਂਵੇਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਰਪੰਚੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਿਆਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਕਮਾਨ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਪੁੱਤ ਪੋਤਰੇ ਬਾਖੂਬੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਧੰਦੋਈ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪੰਚਾਇਤ ਚੁਣਨ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲਗਭਗ ਬਣ ਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।