ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗਾਂ (ਯੁੱਧ) ਛੇੜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਾਲਿਬਾਨ, ਇਰਾਕ, ਯੂਕਰੇਨ, ਗਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਕਰਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਰਣਾਇਕ ਰਣਨੀਤਿਕ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅਨੁਕੂਲ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਹੈ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸੰਜਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਭੜਕਾਹਟ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾ ਤਾਂ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਹਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।। ਹਰੇਕ ਕਦਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਕਦਮ ਦੰਡਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਸਨ। ਇਹ ਕਦਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਠਿਕਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਇਰਾਦੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਇਰਾਦੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਵੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਬੇਰਹਿਮੀ ਸੀ ਜੋ ਸਹੀ (ਜਸ ਐਡ ਬੇਲਮ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਸੀ। ਟੀਚਾ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਅੱਤਵਾਦ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਝਟਕਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਝਟਕਾ ਦੇ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁੱਲ 88 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਭੁਗਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੜਕਾਊ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਲਾਈਵ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰ ਲੁਕ ਗਏ।
ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ" ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਛੋਟੇ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਅਵਿਵਹਾਰਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹੋਂਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਸਜ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ "ਹੱਲ" ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਬੇਅੰਤ ਤਣਾਅ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਫੌਜੀ ਦਬਦਬਾ ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਂਦ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਉਣ ਯੋਗ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਕਦਮ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਣਨੀਤਿਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਭਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਥਕਾਵਟ, ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਇਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਇਰਾਕ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੁੱਧਾਂ ਜਾਂ ਟਕਰਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁਹਰਾਓ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਲਈ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਸਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਟੀਚਾਗਤ ਅਭਿਆਨ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਸੀ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਚਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਹਮਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਫਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਇਸ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ, ਕਲਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅੰਕ ਸੰਖੇਪ 496 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਜਾਂ ਅਧੀਨਗੀ ਵੱਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੂਰੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲੇ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਨਤੀਜੇ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੰਮੀਆਂ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਘਰੇਲੂ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖਲਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਬਰਬਾਦ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਰਣਨੀਤਿਕ ਲਚਕਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਇਹ ਬੇਕਾਬੂ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਰੁਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰਜੀਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 2047 ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਏਕੀਕਰਨ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ (ਜਟਿਲ) ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਰਥ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੀਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਜਮ, ਜਦੋਂ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸਿੱਟਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅਣਸੁਲਝੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਸਫਲਤਾ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਜਮੀ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਵਾਬ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਝਟਕਾ ਮਾਰਨਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਢਾਂਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਰਟ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਲੇਖਕ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਦੇਵੇਂਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਾਂਡੇ, ਪੀਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਯੂਵਾਈਐੱਸਐੱਮ, ਏਵੀਐੱਸਐੱਮ, ਵੀਐੱਸਐੱਮ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ), ਨੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਾਰਜਕਾਲ, ਸਿਆਚਿਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ 15-ਕੋਰ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਮੀ ਵਾਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮਫਿਲ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੋ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐੱਮਫਿਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨਜ਼ ਆਨ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ" ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਲਗਭਗ 50 ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੋਰਮਾਂ (ਮੰਚਾਂ) 'ਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਡਕਾਸਟਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਅਜੈ ਰੈਨਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ "ਸੋਲਜਰਿੰਗ ਵਿਦ ਪੈਸ਼ਨ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੋਰਮਾਂ 'ਤੇ ਰਣਨੀਤੀ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਾਲੋਅਰ ਹਨ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।