ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਸਪਸ਼ਟ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਬਨਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਸ਼ਾਸਨ-ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਮਜਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਯਤਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਹਿੇ ਵਿਧਾਈ ਮਸੌਦੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਣ, ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਣ।
ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਅੱਜ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਸਭਾ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਅਧਿਐਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੈਕਟਰ-26 ਸਥਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਜ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਾਰੂਪਣ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਸੰਵਰਧਨ ਵਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਯੂ ਟੀ ਖਾਦਰ ਫਰੀਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਾਲ ਮਿੱਢਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ।
ਸ੍ਰੀ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਹਿਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਨੇ ਅਧਿਆਤਮਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਨਣਯੋਗ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਹਾਇਕ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੁੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਿਧਾਈ ਮਸੌਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣੈ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਣ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਰੂਰੀ
ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਭੁਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਚਰਚਾ, ਵਿਸਤਾਰ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ-ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਲੰਘੀ। ਹਰ ਵਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਹਿੰਸ ਹੋਈ, ਪਰ ਅੰਤ ਸਰਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਸੀ।
ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇ੍ਰਰਣਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਵਿਧਾਇਕ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ, ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਸਭਾਵਾਂ ਜਨਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਵਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਦੀ ਅਜਿਹਾ ਸਮੇਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਵਿਧਾਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮਾਹਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਧਾਈ ਮਸੌਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਖਲਾਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਤਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਜਰਬੇਗਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਨੈ ਅਨੇਕ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੁਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਲਾਭ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇ-ਏਰਿਆ (ਅਸਪਸ਼ਟਾ) ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਾਰੂਪਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ, ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਆਂਯੋਜਿਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੇz-ਏਰਿਆ (ਅਸਪਸ਼ਟਾ) ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੰਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੰਗਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਧਾਨਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਚਰਚਾ, ਸੰਵਾਦ, ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਤਮ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਇਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ, ਜਨਭਲਾਈਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂਨੁਕੂਲ ਕਾਨੁੰਨ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਨ, ਉਹ ਲੋਕ ਭਲਾਈਕਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਨੂੰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦੱਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਬਾਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਮੋਜੂਦਾ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸੀ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਧਾਈ ਮਸੌਦੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਣ, ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਣੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ, ਸ੍ਰੀ ਉਤਪਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਸਕੱਤਰ ਲੋਕਸਭਾ ਸਮੇਤ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।