ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਰ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਰਕਮ ਵਿੱਚ 21 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਕ ਕਵਰ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਜਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸਮੇਬੱਧ ਲਾਗੂਕਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਪਟੀ ਕਮੀਸ਼ਨਰਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮੀਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟਿਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਇਹ ਕਮੇਟਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ -ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਜਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕਰਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ: ਦੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਅਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਜਬੂਤੀਕਰਨ ਲਈ ਰਕਮ ਦਾ ਸਮੁਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸ੍ਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਦਿਅਕ ਅਸਾਮੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਭਰੇ ਜਾਣ। ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਐਚਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਤਾਂ ਜੋ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਪਹਿਲ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਮਗਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਵੇਗੀ। ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤੀਨ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਤੀਨ ਮਾਡਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉਦੱਮਤਾ, ਅਵਸਰੰਚਨਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵਾਚਾਰਪੂਰਨ ਵਿਦਿਅਕ ਪੱਧਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਯੋਗ ਉਪਲਬਧਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਚੌਣ ਕਮੇਟਿਆਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਨ ਕਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਚੌਣ ਕਰਨ।
ਧਿਆਨਦੇਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ੍ਹ 250 ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਚੌਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 124 ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 111 ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 6 ਅਤੇ ਪੰਜਵੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 9 ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਚੌਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਾਜ ਦੇ 143 ਵਿਕਾਸ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 137 ਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 113 ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਜਾਂ ਸਕੈਂਡਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਾਕੀ 24 ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪੀਐਮ ਸ੍ਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ 191.69 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ ਬਜਟ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 95.87 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੰਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 29.78 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਨੁਕੂਲ ਗ੍ਰੀਨ ਸਕੂਲ ਵੱਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਊਰਜਾ ਸੰਯੰਤਰ, ਐਲਈਡੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ, ਜਲ ਸਰੰਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਟਿਕਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੁਫਤ ਪਰਿਸਰ ਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਾਂ, ਡਿਜਿਟਲ ਵਿਦਿਅਕ ਉਪਰਕਨਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਦਿਅਕ ਪੱਧਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉੁੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੀਤ ਗਰਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਪ੍ਰੇਜੈਕਟ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸ੍ਰੀ ਮਯੰਕ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਜ਼ੂਦ ਸਨ।