ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਕਾਲੀਦਾਸ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਮੋਹਨ ਭੱਟ ਦੀ ਮੋਹਨ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਸਲਿਲ ਭੱਟ ਦੀ ਸਾਤਵਿਕ ਵੀਣਾ ਦਾ ਜਾਦੂ ਸ਼ਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਰੋਤੇ ਮੰਤਰ ਮੁਗਧ ਹੋ ਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਗ ਸ਼ਿਆਮ ਕਲਿਆਣ ਵਿੱਚ ਅਲਪ ਜੋੜ-ਝਾਲਾ ਵਜਾਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦ੍ਰਤ ਬੰਦਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਨ ਤਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਜੋਗ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਸੁਣਾਈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸਣ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਮੋਹਨ ਭੱਟ ਨੇ ਗਿਟਾਰ ਅਤੇ ਵੀਣਾ 'ਤੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੋਹਨ ਵੀਣਾ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਫਿਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਬਣਾਇਆ।ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵਮੋਹਨ ਭੱਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਰਹੂਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਚਾਹੁਣ ਯੂ- ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਮੋਹਨ ਭੱਟ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮੋਹਨ ਵੀਣਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨਮਾਨ, ਸਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸਣ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
-ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਖੂਬ ਆਨੰਦ ਲਿਆ
ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਇਕ ਹਰੀਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰੀ ਕਨ੍ਹੱੜ ’ਤੇ ਬੰਦਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਿਆ ਕਿ ਸਰੋਤੇ ਗਾਇਕੀ ’ਚ ਖੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰੀ ਕਾਨ੍ਹੜ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੰਦਿਸੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਬੰਦਿਸ਼ ਦੇ ਬੋਲ ਸਨ - "ਔਰ ਨਹੀਂ ਕੁਛ ਕੰਮ ਕੇ" ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਿੰਨ ਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ ਬੰਦਿਸ਼ ਦੇ ਬੋਲ ਸਨ - "ਕਿਨ ਬੈਰਨ ਕਾਂਨ ਭਰੇ"। ਰਾਗ ਸੁਹਾ ਕਾਨ੍ਹੜ ਤੋਂ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦ੍ਰਤ ਇਕਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ - “ਪੀਰਵਾ ਮੋਰੇ ਆਏ” ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪੰਡਿਤ ਹਰੀਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਕਿਰਨਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਕਿਰਨਾ ਘਰਾਣਾ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਖ਼ਿਆਲ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਰਾਣਾ ਹੈ। ਕਿਰਨਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਸਵਰਮਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਰਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ।
ਕਿਰਨਾ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਰ (ਸਵਰ) ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਬੇਤਰਤੀਬ ਬਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜੋ ਹਰੀਜੱਟਲ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਹਰੀਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਉੱਘੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਠਾਕੁਰ ਚੌਬੇ, ਦੇਵਰੀਆ ਯੂਪੀ, ਪੀ.ਡੀ.ਟੀ. ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਰਨਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਡਾ: ਤਿਵਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀਆਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ - ਫੁਰਕਾਨ ਖਾਨ
ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਫੁਰਕਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਾਰੋਹ ਬੜੀ ਆਸ ਅਤੇ ਝਿਜਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਹ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਦਬ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਫੁਰਕਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।