ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਭਵਨ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਸੀਮ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਸਾਲ 2022,2023 ਅਤੇ 2024 ਲਈ ਚੌਣਿਤ 11 ਪ੍ਰਤੀਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਗਿਆਨ ਰਤਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਯੁਵਾ ਵਿਗਿਆਨ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ, ਨਵਾਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਮੂਹਿਕ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰ ਪਲ ਹੈ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਿਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਹਰਿਆਣਾ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਮਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 1966 ਵਿੱਚ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਹਰਿਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਨਵਾਚਾਰ ਅਤੇ ਮਜਬੂਤ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਿਲਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਨਵੀ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਚੁਣੌਤਿਆਂ ਲੈਅ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਸਤਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜੈਵ ਤਕਨੀਕੀ, ਡੇਟਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਵੀਕਰਨੀ ਊਰਜਾ, ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੁ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਸਾਡੀ ਵਿਕਾਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਸਤਤ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਰਿਸਰਚ ਖਜਾਨੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਅਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਟਲ ਟਿੰਕਰਿੰਗ ਲੈਬਸ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਲੈਬਸ ਜਰਇਏ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਆਰਿਆਭੱਟ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਮੇਮੋਰਿਅਲ ਪਲੈਨੇਟੇਰਿਅਮ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਕਲਪਲਾ ਚਾਵਲਾ ਸਕੋਲਰਸ਼ਿਪ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ 250 ਸਕੋਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤਹਿਤ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਰਕਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1983 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਿਦੇਸ਼ਾਲਅ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਣੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਦੇਸ਼ਾਲਅ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੈਂਡਰੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਸ਼ੋਧ ਤੱਕ ਸਕੋਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸ਼ੋਧ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਅਨੁਦਾਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦਾ ਰਵੇਗਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ-ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮਹੀਪਾਲ ਢਾਂਡਾ
ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਮਹੀਪਾਲ ਢਾਂਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਵਿਜਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2047 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਜਨ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਰਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚਰਕ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ, ਖਗੋਲ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆਭੱਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਗੁਪਤ, ਰਸਾਇਨ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਨੇ ਅਤੁਲਨੀਅ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖੋਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਵ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਖਗੋਲ, ਗਣਿਤ, ਮੈਡੀਕਲ, ਰਸਾਇਨ, ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਅਤੇ ਯੰਤਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਉਪਲਬਧਿਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤਵਾਸਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸਿਹਤ ਕਮਯੂਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਤਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ੧ਅਦਜ. ਂ੧ ੧ਠਬ.ਫਵ ਛਚਠਠਜਵ 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਨਿਆਵੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਸਮਰਥਾ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤੀ। 100 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਏਆਈ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਐਲਾਨਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹੱਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਸੱਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਆਈ ਨਵਾਚਾਰ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵੱਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਿਤਰਾ ਘੋਸ਼, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੀਤੀ ਗਰਗ, ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਡੀਕੇ ਬੇਹਰਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਦੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਰਤਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕ ਮੌਜ਼ੂਦ ਰਹੇ।