ਸਿਰਫ 4 ਏਕੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕਿਸਾਨ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਪਣਾ ਕੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਲਾਹੇਵੰਦ

ਪਿਆਜ ਦਾ ਸਫਲ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਇੱਕ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ

5 Dariya News

ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ 13-Jul-2018

ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਵੱਧਣ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਬਹੁਤਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਧੌਛੀ ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ 4 ਏਕੜ ਜਮੀਨ ਦਾ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਨੇ ਖੇਤੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਆਮਦਨ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਫਲ ਕਿਸਾਨ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਚੰਗਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਜ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਆਰ.ਓ.-6 ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਿਆਜ ਦਾ ਬੀਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਪਿਆਜ ਦੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 150 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ ਦਾ ਝਾੜ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਕੱਢ ਕੇ 2 ਲੱਖ 50 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ ਦੇ ਬੀਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 1000/-ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। 

ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਬੀਜਿਆ ਗਿਆ ਪਿਆਜ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਸਟੋਰ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ 25 ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਸਟੋਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ 87 ਹਜਾਰ 500 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਜ ਦੀ ਫਸਲ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਦੇਸੀ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਡੀ ਕੰਪੋਜਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਦੀਨਾ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਵਾਸਤੇ ਪਿਆਜ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਬੈਡਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਮਲਚਿੰਗ ਸ਼ੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਆਜ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਾਣੀ ਹੀ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਜ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਲਦੀ, ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ ਘੀਏ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ  ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੱਧਾ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਸਰੋਂ ਦੀ ਫਸਲ ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਜ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫਸਲ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਜ ਪੁੱਟ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

 ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਸਣ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰੀ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਾਗਬਾਨੀ ਡਾ. ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰਚਾ ਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਕਾਸ ਅਫਸਰ ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਬੀਰਮ ਦਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ 10 ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਚਾਰ, ਚਟਣੀ, ਮੁਰੱਬਾ, ਸ਼ਹਿਦ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਨਾ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਆਮਦਨ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਗੁਜਾਰਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਣਕ ਝੋਨੇ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਜਿਥੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਜਮੀਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।