ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ, ਡਰਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਲੇਰਿਟੀ, ਪ੍ਰਿਸਿਜਨ ਅਤੇ ਕੰਸਿਸਟੇਂਸੀ ਜਰੂਰੀ - ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ

ਸਾਡੀ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ, ਸਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਏਗੀ - ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ

5 Dariya News

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 26-Sep-2025

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਜੀਸਲੇਟਿੰਗ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਫ, ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਸੱਭ ਨੁੰ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਯੋਗ ਕਾਨੁੰਨ ਵਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਣ। ਵਿਧਾਈ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਅਜਿਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਸਮਝ ਸਕੇ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਯਾਨੀ ਕਲੇਰਿਟੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 

ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਚੋਣ ਅਜਿਹਾ ਹਹੋਵੇ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਗੱਲ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਨਾ ਨਿਕਲਣ ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਿਸਿਜਨ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਯਾਨੀ ਕਿ ਕੰਸਿਸਟੇਂਸੀ ਹੋਵੇ।ਸ੍ਰੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਅੱਜ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਸਭਾ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਅਧਿਐਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੈਕਟਰ-26 ਸਥਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਜ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਾਰੂਪਣ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਸੰਵਰਧਨ ਵਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਯੂ ਟੀ ਖਾਦਰ ਫਰੀਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਾਲ ਮਿੱਢਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਇਹ ਆਯੋਜਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕੋਈ ਓਪਚਾਰਿਕਤਾ ਹੈ, ਸਗੋ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਣਾਏਗਾ। 

ਊਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047 ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਟੀਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੰਵੈਧਾਨਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੁਮਿਕਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਸ੍ਰੀ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਊਹ ਇੱਕ ਵਿਜਨਰੀ ਲੀਡਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਇਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਜੀਸਲੇਟਿੰਗ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਸੰਸਦੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੁੰਨ ਬਨਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਲੇਜੀਸਲੇਟਿੰਗ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਦਾ ਅਸਲੀ ਮਕਸਦ ਵੀ ਹੈਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕਾਨੁੰਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ।

ਅਧੂਰੀ ਵਿਧਾਈ ਭਾਸ਼ਾ, ਗੁਮਰਾਹ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਸ੍ਰੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਯਾ ਸਿੰਘਲ ਵਰਸੇਜ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟਲ ਨੇ ਇੰਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰ 66ਏ ਨੂੰ ਅਸੰਵੈਧਾਨਿਕ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਾਰਾ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਕਰਮਕ, ਇਤਰਾਜਜਨਕ, ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਫਰੀ ਸਪੀਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕੇ। 

ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਿਕ ਅਧੁਰੇ ਵਿਧਾਈ ਭਾਸ਼ਾ, ਗੁਮਰਾਹ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਵੱਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਿਧਾਈ ਢੰਗਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਕਾਨੂੰਨ, ਡਰਾਫਟ, ਆਦੇਸ਼, ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸੋਧ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਰੂਰਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੋਣ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਿਧੀ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਜ ਬਦਲਾਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਿਰਫ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਕਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਰਕੇਗੀ ਸਗੋ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਵੇਗੀ ਕਿ ਲੇਜੀਸਲੇਟਿੰਗ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਸਿਰਫ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਸੇਵਕ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ। ਸਾਡੀ ਇਹ ਸਹਿਭਾਗਤਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ, ਸਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਏਗੀ।

ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਾਰੂਪਣ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ - ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਾਲ ਮਿੱਢਾ

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਾਲ ਮਿੱਢਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕ ਸਿਰਫ ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੀ ਨਈਂ, ਸਗੋ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹਨਕਰਤਾ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਸੇਵਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ ਦਫਤਰ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਹਰ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਯੋਜਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਓਪਚਾਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਮਜਬੂਤ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਯਤਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਾਰੂਪਣ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਮਿੱਢਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕੌਮੀ ਵਿਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਲੇਜੀਸਲੇਟਿੰਗ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਧਾਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਭੁਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।

ਇਹ ਸਿਖਲਾਹੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਧਾਈ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ - ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਫ ਓਪਚਾਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੁੰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੁੰਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ-ਜਿਹੀ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਗਲਤ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਲੋਕਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਬਾਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਮਜਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲਿਅਤ ਨਿਖਾਰਣ, ਸਗੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਵੇਗੀ।ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਉਤਪਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਸਕੱਤਰ ਲੋਕਸਭਾ ਸਮੇਤ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।